تحلیل

بی‌ رغبتی کشورهای خلیج فارس نسبت به مراوده با لبنان به دلیل حضور حزب‌ الله

نوشته نهاد طوبالیان

image

کلیسای مارونی بکرکی واقع در شمال شرق بیروت، ۹ اسفند. معترضان لبنانی با به دست گرفتن بنرهایشان نسبت به «اشغالگری ایران» اعتراض می‌ کنند و خواستار استقلال لبنان هستند. [انور عمرو/خبرگزاری فرانسه]

بیروت -- با فرو رفتن لبنان در گرداب بحران اقتصادی و سیاسی، مردم این کشور بارها خواستار اجرای کامل قطعنامه ۱۵۵۹ شورای امنیت سازمان ملل متحد (مربوط به سال ۱۳۸۳) شده‌ اند.

این قطعنامه صریحاً حاکمیت مستقل، تمامیت ارضی، اتحاد و استقلال سیاسی لبنان را تحت اختیار مطلق و انحصاری دولت به رسمیت شناخته و خواستار انحلال و خلع سلاح گروه‌ های شبه‌ نظامی شده است.

به گفته تحلیلگران، موضوع این قطعنامه به طور خاص حزب‌ الله است؛ تحلیلگران همچنین خاطرنشان کردند که باید به سازوکار مناسبی برای اطمینان از خلع سلاح این گروه شبه‌ نظامی مورد حمایت ایران رسید.

طبق گزارش مرکز کارنگی در خاورمیانه در خرداد گرچه این مطالبه موضوع تازه‌ ای نیست، ضرورت آن روز به روز بیشتر شده چرا که حمایت چشمگیری که لبنان زمانی از کشورهای حوزه خلیج فارس دریافت می‌ کرد «تا حد کورسوی ضعیفی کاهش یافته است.»

image

در عکسی که ۲۱ مهر ۱۳۹۹ گرفته شده است، علائم مرز دریایی در نزدیکی گذرگاه روش هانیکرا معروف به گذرگاه رأس الناقوره در حد فاصل اسرائیل و لبنان دیده می‌ شود. لبنان و اسرائیل ۱۵ اردیبهشت مذاکرات بر سر مرز مشترک دو کشور را با میانجی‌ گری سازمان ملل متحد از سر گرفتند تا بتوانند بر سر مناقشات مرزی به توافق برسند و راه را برای اکتشاف میادین نفت و گاز هموار کنند. [جلاء مرعی/ خبرگزاری فرانسه]

به گفته تحلیلگران، این مسئله عمدتاً پیامد نفوذی است که ایران به واسطه حزب‌ الله در لبنان دارد و هم در بحران اقتصادی لبنان تأثیرگذار بوده و هم فرصت‌ های این کشور را برای فاصله گرفتن از پرتگاه سقوط مالی تضعیف کرده است.

بی‌ رغبتی سرمایه‌ گذاران خارجی

کشورهای حوزه خلیج فارس در موارد متعددی صراحتاً بیان کرده‌‌ اند تا زمانی که سلطه حزب‌ الله بر فرآیند تصمیم‌ گیری سیاسی لبنان وجود داشته باشد، رغبتی برای سرمایه‌ گذاری در این کشور ندارند.

فیصل بن فرحان، وزیر امور خارجه عربستان سعودی، در مصاحبه با سی‌ ان‌ ان در فروردین‌ ماه هشدار داد «وضع کنونی لبنان دیگر قابل حل نیست.»

او گفت: «پادشاهی [عربستان] احساس نمی‌ کند که تداوم کمک یا تداوم حمایت از وضع کنونی کار درستی باشد.»

وزیر امور خارجه عربستان سعودی ابراز تأسف کرد که «حزب‌ الله به عنوان یک عامل غیردولتی از حاکمیت غیررسمی و نوعی حق وتو نسبت به هر اتفاقی که در آن کشور می‌ افتد برخوردار است و بر زیرساخت‌ های کلیدی آن تسلط دارد.»

او گفت: «لبنان به یک برنامه اصلاحات حقیقی نیاز دارد و ما امیدواریم سیاستمداران لبنانی بتوانند گرد هم بیایند و از این برنامه استقبال کنند. اگر بتوانند، ما هم در کنارشان می‌ ایستیم و حمایتشان می‌ کنیم.»

در خرداد سال گذشته، انور قرقاش، وزیر امور خارجه امارات متحده عربی، به سی‌ ان‌ بی‌ سی گفت کشور امارات موضوع حمایت مالی از لبنان را تنها با هماهنگی کشورهای دیگر مد نظر قرار خواهد داد.

او گفت: «اما تا این لحظه آنچه فی‌الواقع در اینجا می‌ بینیم تنزل روابط لبنان با کشورهای عربی و حوزه خلیج فارس در ۱۰ سال گذشته بوده است. لبنان هم‌ اینک تا حدی تاوان این موضوع را پس می‌ دهد.»

کمیته چهار جانبه وزرای خارجه اتحادیه عرب در نشست خود در شهریور سال گذشته ضد دخالت ایران در امور داخلی کشورهای عربی و تداوم حمایت آن از اقدامات تروریستی و خرابکارانه سخن گفت.

این کمیته «اظهارات غیر قابل قبول» حسن نصرالله، رهبر حزب‌ الله، در خصوص بحرین، عربستان سعودی، امارات متحده عربی، و یمن را محکوم کرد و گفت این اظهارات بیانگر «دخالت آشکار در امور داخلی آنهاست.»

این کمیته تأکید کرد حزب‌ الله «منبع اصلی تنش است که باید به همراه حامیانش با آن مقابله و برخورد شود» و از تصمیم آلمان و کوزوو برای تروریستی دانستن حزب‌ الله استقبال کرد.

و این کمیته از دولت لبنان خواست «در چارچوب تعهد نسبت به حفظ روابط برادرانه برای همبستگی کشورهای عربی با جمهوری لبنان» حزب‌ الله را محکوم کند.

زیر سایه حزب‌ الله

مصطفی علوش، رهبر جنبش آینده و نماینده سابق پارلمان لبنان، گفت: «لبنان نمی‌ تواند زیر سایه حزب‌ الله دوام بیاورد.»

او گفت: «کشورهای عربی و حوزه خلیج فارس مدت زیادی است که خواستار سرنگونی حزب‌ الله در لبنان هستند»؛ وی همچنین خاطرنشان کرد حزب‌ الله و ایران صدمات زیادی به این کشور زده‌ اند.

وی افزود تلاش‌ های آمریکا نیز برای ثبات لبنان حیاتی است و خاطرنشان کرد کشورهای حوزه خلیج فارس همکاری‌ های مشترک و منفرد قوی‌ با آمریکا دارند و در علاقه این کشور برای مهار نفوذ حزب‌ الله در لبنان سهیمند.

همزمان با گرم شدن روابط به طور کلی، ایالات متحده آمریکا طی ماه‌ های گذشته اقدام به میانجی‌ گری توافق‌ های عادی‌ سازی روابط بین اسرائیل -- همسایه جنوبی لبنان -- و کشورهای حوزه خلیج فارس، از جمله بحرین و امارات متحده عربی، کرده است.

همزمان، آمریکا تعهد خود را برای حل و فصل اختلافات لبنان و اسرائیل بر سر مرز دریایی دو کشور نشان داده و در راستای برگزاری دور تازه‌ ای از مذاکرات که سه‌ شنبه (۱۴ اردیبهشت) آغاز شد میانجی‌ گری کرده است.

این مذاکرات بدون حضور حزب‌ الله انجام می‌ شود.

خالد حماده، مدیر مجمع منطقه‌ ای رایزنی و مطالعات، گفت نقش ایالات متحده در احیای این مذاکرات حیاتی بوده است.

آمریکا اعلام کرده که مایل است کارشناسان بین‌ المللی تعیین مرز را برای اظهار نظر در خصوص این مذاکرات فنی و خطوط مرزی پیشنهادی گرد هم آورد.

حماده گفت توافق نهایی «ممکن است کاملاً با نظر لبنان مطابقت نداشته باشد» و افزود باید به دور از دخالت‌ های حزب‌ الله به تصمیم کارشناسان احترام گذاشت.

«مردم لبنان باید لبنان را بسازند»

حماده گفت گروه‌ های شبه‌ نظامی وابسته به ایران نفوذ خود را در منطقه افزایش داده‌ اند و ایران با دخالت‌ های خود ثبات چهار کشور را بر هم زده است: لبنان، عراق، سوریه و یمن.

طونی عیسی، نویسنده سیاسی، گفت: «مادامی که درگیری بین ایران و عربستان سعودی و متحدان عربی آن با سازشگری تازه‌ ای حل نشود، لبنان نقطه حساسی بین دو محور منطقه‌ ای باقی خواهد ماند.»

وی خاطر نشان کرد: «ایران از اینکه لبنان مرکز نیابتیش برای درگیری‌ های منطقه‌ ای باشد نفع می‌ برد.»

او گفت کشورهای عربی و حوزه خلیج فارس خواستار پایان دادن به دخالت ایران در لبنان به واسطه حزب‌ الله هستند و از تلاش‌ های آمریکا برای رسیدن به این هدف حمایت می‌ کنند.

وی یادآور شد تحریم کشورهای عربی و حوزه خلیج فارس علیه لبنان رو به وخامت است و علت آن تشدید هرچه بیشتر تنش‌ های منطقه با ایران است.

او گفت مردم لبنان باید از حقوق خود دفاع کنند، لبنان را بسازند و دست از شرکت در جنگ‌ های ایران در خاورمیانه بردارند.

آیا این مقاله را می پسندید؟

0 نظر

شیوه نامۀ بیان دیدگاه ها در المشارق * به معنی فیلد ضروری است 1500 / 1500